Aanwezigheidsdetectie is een van de meest krachtige en veelzijdige functies binnen Home Assistant. Door te weten wie er thuis is, wie onderweg is en wanneer niemand aanwezig is, kan een slimme woning volledig automatisch reageren. Verlichting, media, verwarming en beveiliging kunnen zich aanpassen zonder dat je handmatig iets hoeft te bedienen. Dit maakt je huis niet alleen slimmer, maar ook comfortabeler, energiezuiniger en veiliger.
In dit artikel leggen we uitgebreid uit wat aanwezigheid in Home Assistant inhoudt, welke methodes beschikbaar zijn om aanwezigheid te detecteren en hoe je deze in de praktijk gebruikt voor slimme automatiseringen. Daarbij besteden we ook aandacht aan betrouwbaarheid, privacy en aanwezigheid per ruimte.
Waarom aanwezigheid gebruiken?
Aanwezigheid vormt vaak de ruggengraat van slimme automatiseringen. Zonder te weten of iemand thuis is, blijft automatisering beperkt tot vaste tijden of handmatige triggers. Met aanwezigheid wordt je huis contextbewust.
Enkele veelvoorkomende redenen om aanwezigheid te gebruiken in Home Assistant zijn:
- Automatiseringen alleen uitvoeren wanneer iemand thuis is, zodat lichten of media niet onnodig actief zijn.
- Automatisch inschakelen van het alarmsysteem zodra iedereen het huis verlaat.
- Verlichting, media en andere apparaten uitschakelen wanneer niemand meer thuis is.
- Slimme regeling van verwarming en airconditioning op basis van aanwezigheid, wat energie bespaart.
Door aanwezigheid centraal te stellen, reageert je woning logisch op het dagelijks leven.
Verschillende manieren van aanwezigheidsdetectie
Home Assistant ondersteunt meerdere methodes om aanwezigheid te bepalen. Elke methode heeft zijn eigen voor- en nadelen. De beste resultaten worden vaak bereikt door meerdere technieken te combineren.
GPS via de Home Assistant app
De meest gebruikte en betrouwbare methode is GPS-tracking via de officiële Home Assistant app op iOS of Android. De app stuurt periodiek je locatie naar Home Assistant, volledig lokaal of via je eigen server.
Voordelen van GPS-aanwezigheid zijn de hoge nauwkeurigheid en de mogelijkheid om zones te gebruiken, zoals thuis, werk of andere vaste locaties. Je kunt automatiseringen starten bij aankomst of vertrek uit een zone.
Een nadeel is dat GPS afhankelijk is van batterij-instellingen van de telefoon. Strenge energiebesparing kan de betrouwbaarheid verminderen, maar dit is meestal goed te configureren.
WiFi-aanwezigheid
Bij WiFi-aanwezigheid controleert Home Assistant of een apparaat, zoals een smartphone, verbonden is met het thuisnetwerk. Dit kan via de router, een access point of een integratie zoals Unifi, FritzBox of AsusWRT.
Het voordeel van WiFi-detectie is de snelle reactie zodra iemand thuis komt of vertrekt. Het nadeel is dat telefoons soms hun WiFi uitschakelen om energie te besparen, waardoor iemand onterecht als afwezig kan worden gezien.
Bluetooth en BLE-tracking
Bluetooth Low Energy (BLE) wordt vaak gebruikt voor aanwezigheid per kamer of voor extra nauwkeurigheid binnen huis. Apparaten zoals smartphones, smartwatches of Bluetooth-trackers worden gedetecteerd door Bluetooth proxies of ESPHome-apparaten.
BLE is zeer geschikt voor kamerdetectie en werkt goed in combinatie met ESPHome en Bluetooth proxies. Het bereik is beperkt, wat juist een voordeel is bij ruimtebepaling.
Combinatie van methodes
De meest betrouwbare aanwezigheid ontstaat door meerdere methodes te combineren. GPS bepaalt of iemand thuis is of niet, WiFi bevestigt aanwezigheid in huis en Bluetooth verfijnt de locatie per ruimte. Home Assistant is hier speciaal voor ontworpen.
Person entities in Home Assistant
Home Assistant gebruikt zogenaamde person-entities om verschillende aanwezigheidsbronnen samen te voegen. Een person-entity combineert meerdere device_trackers tot één status: thuis of niet thuis.
Je kunt bijvoorbeeld GPS en WiFi combineren voor één persoon. Zolang één van de trackers aangeeft dat iemand thuis is, blijft de person-entity op thuis staan. Dit voorkomt foutieve afwezigheidsmeldingen.
Deze person-entities worden vervolgens gebruikt in automatiseringen, dashboards en scripts.
Populaire automatiseringen met aanwezigheid
Aanwezigheidsdetectie opent de deur naar talloze automatiseringen.
Een veelgebruikte automatisering is het uitschakelen van verlichting en media wanneer niemand thuis is. Zodra de laatste persoon vertrekt, worden alle lichten uitgeschakeld en kunnen mediaspelers stoppen.
Ook welkom-thuis automatiseringen zijn populair. Bij thuiskomst kunnen lichten automatisch inschakelen, muziek starten, gordijnen openen en de verwarming naar een comfortabele temperatuur gaan.
Daarnaast wordt aanwezigheid vaak gebruikt voor beveiliging. Wanneer iedereen het huis verlaat, kan het alarmsysteem automatisch worden ingeschakeld. Bij thuiskomst wordt het alarm weer uitgeschakeld, zonder codes of handmatige acties.
Aanwezigheid per kamer
Naast aanwezigheid op woningniveau is aanwezigheid per ruimte een belangrijke volgende stap. Dit wordt vaak gerealiseerd met Bluetooth, mmWave-sensoren of PIR-bewegingssensoren.
Aanwezigheid per kamer maakt het mogelijk om verlichting automatisch per ruimte te regelen, media te pauzeren wanneer je een kamer verlaat en klimaatinstellingen per kamer aan te passen. In combinatie met Home Assistant ontstaat zo een zeer verfijnde en natuurlijke automatiseringservaring.
Privacy en betrouwbaarheid
Een groot voordeel van Home Assistant is dat aanwezigheid volledig lokaal verwerkt kan worden. Locatiegegevens blijven binnen je eigen netwerk en worden niet gedeeld met externe cloudservers. Dit maakt Home Assistant een van de meest privacyvriendelijke smart home-platformen.
Door meerdere detectiemethodes te combineren, verhoog je bovendien de betrouwbaarheid aanzienlijk. Foutieve afwezigheid of aanwezigheid komt hierdoor nauwelijks voor.
Conclusie
Aanwezigheidsdetectie is de kern van een slim en geautomatiseerd huis. Met Home Assistant beschik je over krachtige tools om aanwezigheid nauwkeurig, privacyvriendelijk en betrouwbaar te detecteren. Door GPS, WiFi en Bluetooth slim te combineren, reageert je woning automatisch op wie er thuis is en wat er nodig is op dat moment.
Of het nu gaat om comfort, energiebesparing of beveiliging: aanwezigheid maakt je smart home echt intelligent.